วันเสาร์ที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2552

แผนการสอนคณิตศาสตร์ ชั้น ป.5 เรื่อง รูปสี่เหลี่ยมและสามเหลี่ยม





แผนการสอนคณิตศาสตร์ ชั้น ป.5 เรื่อง รูปสี่เหลี่ยมและสามเหลี่ยม


สาระสำคัญ
1. รูปสี่เหลี่ยม เป็นรูปปิดที่มีด้าน 4 ด้าน และมุม 4 มุม โดยมุมภายในทั้ง 4 มุม รวมกันมีขนาด 360 องศา ชนิดของรูปสี่เหลี่ยมขึ้นอยู่กับขนาดของมุมและขนาดของด้าน
2. การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก ต้องคำนึงถึงลักษณะของมุมที่ประกอบขึ้นเป็นรูปสี่เหลี่ยม มุมทุกมุมจะต้องเป็นมุมฉาก
3. รูปสามเหลี่ยม เป็นรูปปิดที่มีด้าน 3 ด้าน และมุม 3 มุม โดยมุมภายในทั้ง 3 มุม รวมกันมีขนาด 180 องศา ชนิดของรูปสามเหลี่ยมจะแบ่งตามลักษณะของด้านและลักษณะของมุม
4. รูปสามเหลี่ยมใดๆ เมื่อกำหนดให้ด้านหนึ่งเป็นฐาน จะได้ว่า มุมยอด เป็นมุมที่อยู่ตรงข้ามกับ ฐาน ด้านประกอบมุมยอด เป็นด้านสองด้านที่ประกอบเป็นมุมยอด และมุมที่ฐาน เป็นมุมที่มี ฐานเป็นแขนของมุม ความสูงของรูปสามเหลี่ยม เป็นความยาวของส่วนของเส้นตรงที่ลากจาก มุมยอดมาตั้งฉากกับฐาน
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
1. เมื่อกำหนดรูปสี่เหลี่ยมชนิดต่างๆ ให้ สามารถบอกลักษณะและจำแนกชนิดของรูปสี่เหลี่ยมนั้นๆ ได้
2. เมื่อกำหนดความยาวของด้านให้ สามารถสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากได้
3. เมื่อกำหนดรูปสามเหลี่ยมชนิดต่างๆ ให้ สามารถบอกลักษณะและจำแนกชนิดของรูปสามเหลี่ยมนั้นๆ และบอกความสัมพันธ์ของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า และรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วได้
4. เมื่อกำหนดรูปสามเหลี่ยมให้ สามารถบอกฐาน มุมที่ฐาน มุมยอด และส่วนสูงได้
5. เมื่อกำหนดรูปสามเหลี่ยมให้ สามารถหาขนาดของมุมภายในได้
6. เมื่อกำหนดความยาวของด้านและขนาดของมุมให้ สามารถสร้างรูปสามเหลี่ยมได้


สาระการเรียนรู้
1. ชนิดของรูปสี่เหลี่ยม
2. การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก
3. ชนิดของรูปสามเหลี่ยม
4. ส่วนประกอบของรูปสามเหลี่ยม
5. การหาขนาดของมุมภายในรูปสามเหลี่ยม
6. การสร้างรูปสามเหลี่ยม
กิจกรรมขั้นต้น (เวลา 1 ชั่วโมง)
1. ครูทบทวนเกี่ยวกับรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก โดยครูวาดรูปบนกระดาน แล้วให้นักเรียนช่วยกันบอกว่าเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
2. ครูจัดทดสอบก่อนเรียน (Pre-Test) โดยการแจกข้อทดสอบให้นักเรียนทุกคน แล้วให้นักเรียนเลือกวง  รอบคำตอบที่ถูกที่สุด จากนั้นตรวจให้คะแนนโดยไม่ต้องเฉลยคำตอบ


กิจกรรมการเรียนรู้
กิจกรรมที่ 2 ชนิดของรูปสี่เหลี่ยม (เวลา 1 ชั่วโมง)
จัดกระบวนการเรียนรู้แบบกระบวนการแก้ปัญหา (problem solving process)
ขั้นทำความเข้าใจปัญหา
1. ครูและนักเรียนสนทนาเกี่ยวกับลักษณะของรูปสี่เหลี่ยมว่า เป็นรูปที่มีด้าน 4 ด้าน และมุม 4 มุม โดยวาดรูปบนกระดานประกอบการสนทนา เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน
2. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน โดยให้นักเรียนเลือกกลุ่มเองตามความสนใจ
3. ครูแนะนำให้นักเรียนแต่ละกลุ่มตั้งประเด็นปัญหาเรื่องเกี่ยวกับชนิดของรูปสี่เหลี่ยม เพื่อศึกษา
4. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปรวมเป็นประเด็นปัญหา เช่น “รูปสี่เหลี่ยมชนิดต่างๆ เราจำแนกจากสิ่งใด” “รูปสี่เหลี่ยม มีทั้งหมดกี่ชนิด” เป็นต้น
วางแผนแก้ปัญหา
1. ครูแนะนำให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนหาวิธีแก้ปัญหา
2. นักเรียนแต่ละกลุ่มปรึกษากันและวางแผนฝึกปฏิบัติกิจกรรมเพื่อให้มีทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์และสามารถบอกลักษณะและจำแนกชนิดของรูปสี่เหลี่ยมได้
ó ดำเนินการแก้ปัญหาและประเมินผล
1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาข้อมูลเรื่อง ชนิดของรูปสี่เหลี่ยม จากภาพและข้อมูลในหนังสือ-เรียน (หน้า 83-84) แล้วสนทนาแลกเปลี่ยนความรู้และสรุปเป็นองค์ความรู้
2. ครูแจกบัตรภาพรูปสี่เหลี่ยมชนิดต่างๆ อย่างละ 1 รูป ให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันจัดประเภทตามเกณฑ์ที่ครูกำหนด ดังนี้
1) รูปที่มีมุมทุกมุมเป็นมุมฉาก
2) รูปที่มีด้านขนานกันเพียง 1 คู่
3) รูปที่มีด้านขนานกัน 2 คู่
4) รูปที่มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน
5) รูปที่มีด้านตรงข้ามยาวเท่ากัน แต่ด้านที่อยู่ติดกันยาวไม่เท่ากัน
จากนั้น ให้แต่ละกลุ่มนำรูปที่มีลักษณะตามที่ครูกำหนดติดบนกระดาน และให้นักเรียนบอกชื่อรูปสี่เหลี่ยมนั้นว่าเป็นชนิดใด
ตรวจสอบการแก้ปัญหา
1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปสาระสำคัญ เรื่อง ชนิดของรูปสี่เหลี่ยม จนได้ข้อสรุปว่า
- รูปสี่เหลี่ยม เป็นรูปปิดที่มีด้าน 4 ด้าน และมุม 4 มุม โดยมุมภายในทั้ง 4 มุม รวมกันมีขนาด 360 องศา ชนิดของรูปสี่เหลี่ยมขึ้นอยู่กับขนาดของมุมและขนาดของด้าน
2. ครูอธิบายวิธีการปฏิบัติกิจกรรมฝึกทักษะ 4.1 ในหนังสือเรียน (หน้า 85) เสร็จแล้วให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรม แล้วร่วมกันเฉลยบนกระดาน
3. ครูอธิบายวิธีการปฏิบัติกิจกรรมประเมิน 4.1 ข้อ 1-2 ในหนังสือเรียน (หน้า 86) เสร็จแล้วให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมและเก็บเป็นผลงาน
4. ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยบนกระดาน โดยให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มเขียนเฉลยกลุ่มละ 1 ข้อ นักเรียนในกลุ่มแต่ละกลุ่มสลับกันตรวจ

กิจกรรมที่ 3 การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก (เวลา 1 ชั่วโมง)
ขั้นทำความเข้าใจปัญหา
1. ครูสนทนากับนักเรียน เรื่อง ชนิดของรูปสี่เหลี่ยม จากการเรียนครั้งที่แล้วเพื่อเป็นการทบทวนความรู้เดิม โดยครูเขียนรูปสี่เหลี่ยมชนิดต่างๆ บนกระดาน แล้วให้นักเรียนช่วยกันพิจารณาว่าเป็นรูปสี่เหลี่ยมชนิดใด
2. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่มตามกลุ่มเดิมในการเรียนครั้งที่แล้ว จากนั้นครูสนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับการสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก
3. ครูแนะนำให้นักเรียนแต่ละกลุ่มตั้งประเด็นปัญหาเรื่อง การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุฉาก เพื่อศึกษา
4. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปรวมเป็นประเด็นปัญหา เช่น “การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก มีหลักในการสร้างอย่างไร” เป็นต้น
วางแผนแก้ปัญหา
1. ครูแนะนำให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนหาวิธีแก้ปัญหา
2. นักเรียนแต่ละกลุ่มปรึกษากันและวางแผนฝึกปฏิบัติกิจกรรมเพื่อให้มีทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์และสามารถสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากได้
ó ดำเนินการแก้ปัญหาและประเมินผล
1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาข้อมูลเรื่อง การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก จากหนังสือเรียน (หน้า 87-88) แล้วสนทนาแลกเปลี่ยนความรู้และสรุปเป็นองค์ความรู้
2. ครูกำหนดโจทย์ปัญหา ให้นักเรียนสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากที่มีความยาวของด้านตามที่กำหนด เช่น
สร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก กขคง ให้มีด้านยาว 4 เซนติเมตร ด้านกว้าง 3 เซนติเมตร จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันอธิบายขั้นตอนการสร้างรูปตามโจทย์ ซึ่งจะได้ ดังนี้
1) ลากส่วนของเส้นตรง กข ยาว 4 เซนติเมตร
2) ใช้ไม้ฉากสร้างมุมฉากที่จุด ก ลากส่วนของเส้นตรง กค ยาว 3 เซนติเมตร
3) ใช้ไม้ฉากสร้างมุมฉากที่จุด ข ลากส่วนของเส้นตรง ขง ยาว 3 เซนติเมตร
4) ลากส่วนของเส้นตรง คง จะได้รูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก กขคง ตามต้องการ
3. ครูกำหนดโจทย์ให้นักเรียนฝึกสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากในลักษณะต่างๆ อีกหลายๆ ข้อ
ตรวจสอบการแก้ปัญหา
1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปสาระสำคัญเรื่อง การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก จนได้ข้อสรุปว่า
- การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก ต้องคำนึงถึงลักษณะของมุมที่ประกอบขึ้นเป็นรูปสี่เหลี่ยม มุมทุกมุมจะต้องเป็นมุมฉาก
2. ครูอธิบายวิธีการปฏิบัติกิจกรรมฝึกทักษะ 4.2 ในหนังสือเรียน (หน้า 88-89) เสร็จแล้วให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรม
3. ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยบนกระดาน โดยให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มเขียนเฉลยกลุ่มละ 1 ข้อ นักเรียนในกลุ่มแต่ละกลุ่มสลับกันตรวจ
4. ครูอธิบายวิธีการปฏิบัติกิจกรรมประเมิน 4.2 ในหนังสือเรียน (หน้า 90) เสร็จแล้วให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรม
5. ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยบนกระดาน โดยให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มเขียนเฉลยกลุ่มละ 1 ข้อ นักเรียนในกลุ่มแต่ละกลุ่มสลับกันตรวจ
กิจกรรมที่ 4 ชนิดของรูปสามเหลี่ยม (เวลา 1 ชั่วโมง)
ขั้นทำความเข้าใจปัญหา
1. ครูสนทนากับนักเรียนเรื่อง การสร้างรูปสี่เหลี่ยมมุมฉาก จากการเรียนครั้งที่แล้วเพื่อเป็นการทบทวนความรู้เดิม
2. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่มตามกลุ่มเดิมในการเรียนครั้งที่แล้ว สนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับชนิดของรูปสามเหลี่ยม เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน
3. ครูแนะนำให้นักเรียนแต่ละกลุ่มตั้งประเด็นปัญหาเกี่ยวกับ ชนิดของรูปสามเหลี่ยม เพื่อศึกษา
4. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปรวมเป็นประเด็นปัญหา เช่น “ชนิดของรูปสามเหลี่ยม จำแนกตามสิ่งใด” “รูปสามเหลี่ยม มีกี่ชนิด” เป็นต้น
วางแผนแก้ปัญหา
1. ครูแนะนำให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนหาวิธีแก้ปัญหา
2. นักเรียนแต่ละกลุ่มปรึกษากันและวางแผนฝึกปฏิบัติกิจกรรมเพื่อให้มีทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์และสามารถบอกลักษณะและจำแนกชนิดของรูปสามเหลี่ยมได้ถูกต้อง
ดำเนินการแก้ปัญหาและประเมินผล
1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาข้อมูลเรื่อง ชนิดของรูปสามเหลี่ยม ในหนังสือเรียน (หน้า 91-92) แล้วสนทนาแลกเปลี่ยนความรู้และสรุปเป็นองค์ความรู้
2. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกนำเสนอผลงานตามความพร้อม โดยยกตัวอย่างชนิดของรูปสามเหลี่ยม บนกระดานดำ เมื่อนำเสนอเสร็จครูจะอธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนเกิดความเข้าใจมากยิ่งขึ้น
3. ครูแจกบัตรภาพรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า รูปสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า และรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ขนาดต่างๆ กัน กลุ่มละ 10 – 12 รูป แล้วให้นักเรียนหาความสัมพันธ์ของด้านของรูปสามเหลี่ยมแต่ละรูปและร่วมกันสรุปลักษณะของรูปสามเหลี่ยมแต่ละชนิด
4. ครูทบทวนการวัดขนาดของมุม แล้ววาดรูปสามเหลี่ยมที่มีมุมขนาดต่างๆ กัน ให้นักเรียนวัดหาขนาดของมุมของรูปสามเหลี่ยมนั้น และเขียนขนาดของมุมและความยาวของด้านของรูปสามเหลี่ยมกำกับไว้ที่รูป
5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับความยาวของด้านและขนาดของมุมของรูปสามเหลี่ยม ดังต่อไปนี้
1) รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า จะมีความยาวทุกด้านยาวเท่ากัน มุมทั้งสามมุม มีขนาด 60 องศา
2) รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว จะมีความยาวเท่ากันสองด้าน และมุมมีขนาดเท่ากันสองมุม
3) รูปสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า ไม่มีด้านใดยาวเท่ากัน มุมทั้งสามมีขนาดไม่เท่ากัน
6. ครูให้นักเรียนจำแนกรูปสามเหลี่ยมตามลักษณะของมุม โดยครูนำรูปสามเหลี่ยมชนิดต่างๆ มาให้นักเรียนจัดกลุ่ม จากนั้น ครูแนะนำว่า การแบ่งชนิดของรูปสามเหลี่ยมตามลักษณะของมุม แบ่งได้เป็น 3 ชนิด คือ รูปสามเหลี่ยมมุมฉาก รูปสามเหลี่ยมมุมแหลม และรูปสามเหลี่ยมมุมป้าน
ตรวจสอบการแก้ปัญหา
1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายสรุปสาระสำคัญเรื่อง ชนิดของรูปสามเหลี่ยม จนได้ข้อสรุปว่า
- รูปสามเหลี่ยม เป็นรูปปิดที่มีด้าน 3 ด้าน และมุม 3 มุม โดยมุมภายในทั้ง 3 มุม รวมกันมีขนาด 180 องศา ชนิดของรูปสามเหลี่ยมจะแบ่งตามลักษณะของด้านและลักษณะของมุม
- ชนิดของรูปสามเหลี่ยม แบ่งตามลักษณะของด้าน ได้แก่ รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีด้านทั้งสามยาวเท่ากัน รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีด้านยาวเท่ากันสองด้าน และรูปสามเหลี่ยมด้านไม่เท่า เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีด้านทั้งสามด้านยาวไม่เท่ากัน
- ชนิดของรูปสามเหลี่ยม แบ่งตามขนาดของมุม ได้แก่ รูปสามเหลี่ยมมุมฉาก เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีมุมหนึ่งเป็นมุมฉาก รูปสามเหลี่ยมมุมแหลม เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีทั้งสามมุมเป็นมุมแหลม และรูปสามเหลี่ยมมุมป้าน เป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีมุมมุมหนึ่งเป็นมุมป้าน
2. ครูอธิบายวิธีการปฏิบัติกิจกรรมฝึกทักษะ 4.3 ในหนังสือเรียน (หน้า 93) เสร็จแล้วให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรม และร่วมกันเฉลยบนกระดาน
3. ครูอธิบายวิธีการปฏิบัติกิจกรรมประเมิน 4.3 ข้อ 1, 2 ในหนังสือเรียน (หน้า 94) เสร็จแล้วให้นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมและเก็บเป็นผลงาน
4. ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยบนกระดาน โดยให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มเขียนเฉลยกลุ่มละ 1 ข้อ นักเรียนในกลุ่มแต่ละกลุ่มสลับกันตรวจ

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น